Bàn về chiếc ghế Leader: Khó hay Dễ!

Tôi không bao giờ nghĩ vị trí hay vai trò quản lý của mình cao hơn người khác, mà nặng nề hơn, đó là vai trò "phục vụ" và bôi trơn bộ máy, làm chính sách và sắp xếp để từng thành viên trong đó hoạt động hiệu quả nhất, ít trở ngại nhất.

Maxwell có một nấc thang quản lý với 5 cấp bậc, trong đó tôi xin phép rút gọn còn 3 bậc chính, là 3 bậc mô hình đại diện nhất ở những doanh nghiệp Việt Nam tôi từng quan sát.

"Tôi không muốn một công ty mà mọi người cảm thấy đó như một gia đình, vừa sến vừa mang theo cả ý tưởng về bề trên. Môi trường làm việc mà 7 năm qua tôi xây dựng giống như một trường đại học. Công bằng, không ai có vai trò cao hơn ai, ở đó có những người bạn ta có thể tin tưởng, vui vẻ đến trường mỗi ngày, giúp đỡ lẫn nhau và tự học cho mình bài học về việc cho-nhận." - đó là những dòng tôi từng viết trong JD của mình.

Tôi không bao giờ nghĩ vị trí hay vai trò quản lý của mình cao hơn người khác, mà nặng nề hơn, đó là vai trò "phục vụ" và bôi trơn bộ máy, làm chính sách và sắp xếp để từng thành viên trong đó hoạt động hiệu quả nhất, ít trở ngại nhất.

Và Maxwell sẽ cho ta thấy toàn diện hơn, bất kì một vai trò, chức vụ nào cũng đều có những phương thức để đo tầm ảnh hưởng và hiệu quả, và lãnh đạo cũng không phải là ngoại lệ:

1. TRAO QUYỀN

Mức độ sơ khởi nhất, khi đó người lãnh đạo đơn giản là người được sắp xếp vào vị trí, nhờ kinh nghiệm, tuổi tác hoặc bằng cấp nhưng chưa có, hoặc không có sự tín nhiệm từ đồng cấp hoặc cấp dưới. Nhiệm vụ đơn thuần của người được trao quyền là sắp xếp và phân bổ công việc.

Ở cấp độ này, người lãnh đạo do không có sự tín nhiệm nên không có tầm ảnh hưởng đến người khác và họ chỉ đơn thuần dùng công-cụ duy nhất đang có là chức vụ của mình để ép mọi người làm việc theo ý mình. Và nhân viên nghe theo chỉ thị của họ cũng chỉ vì 1 lý do duy nhất: "Sếp nói thì nghe"

Tất nhiên, bắt đầu sự nghiệp lãnh đạo của bất kỳ ai cũng đều xuất phát điểm ở mức này. Nhưng nếu một leader mãi mãi ở mức này mà không thay đổi thì...?

John Maxwell lập luận, lối diễn đạt "nỗi cô đơn trên đỉnh cao quyền lực" là điển hình cho kiểu lãnh đạo này; nhân viên không coi người lãnh đạo như một người họ có thể tin tưởng mà chỉ là người cùng thảo luận vấn đề mà thôi. Nhân viên làm việc dưới một nhà lãnh đạo như thế thường không cảm thấy được khích lệ hay mong muốn làm việc tốt hơn thứ được giao và thúc ép từ thứ công cụ quyền lực như cây gậy nằm trong tay nhà lãnh đạo, từ đó có xu hướng tránh mặt sếp, hạn chế trao đổi, bức xúc âm thầm và thậm chí là cân nhắc bỏ việc.

Đặc biệt, có những leader làm việc cả cuộc đời vẫn mãi chỉ ở vị trí này, bất chấp kinh nghiệm hay thành tích thể hiện riêng của họ ra sao. Và cũng chính vì không có được tín nhiệm của cấp dưới, hay gắn kết công ty thành một khối nên về lâu dài luôn xảy ra các xung đột nội bộ, tạo thành lợi ích nhóm, kết quả kinh doanh rệu rã đi xuống và không thể giữ chân hay tuyển dụng được người giỏi.

Quan sát một bộ máy phản ánh bản chất của người lãnh đạo nằm trường kỳ trong tuýp này, tôi thường thấy có một số đặc điểm rõ rệt sau:

- Trong 2 năm, số nhân sự senior ra đi nhiều hơn số nhân sự senior được tuyển vào.

- Không có nhân sự giỏi, nhiều nhân sự thích thể hiện.

- Thắt cổ chai ở người ra quyết định.

- Nhiều nhóm lợi ích.

- Công ty phân mảnh, mạnh ai nấy chiến.

Dù có thể bản thân là nhân viên xuất sắc trước đây, nhưng lãnh đạo đòi hỏi những kỹ năng và phẩm chất khác. Những leader trong nhóm này phù hợp hơn khi lãnh đạo team nhỏ, hoặc bộ phận chuyên môn riêng biệt chứ không thể đảm nhận vị trí lãnh đạo cao hơn. Tôi gọi đây là "quyền lực chiếc ghế", tức là ngoài chiếc ghế, họ chẳng có gì cả.

2. TÍN NHIỆM

Sự tín nhiệm bắt đầu khi người ta tin tưởng và bị thuyết phục bởi một người, nhờ khả năng, tầm nhìn nhưng không chỉ mang tính cá nhân mà mang tính cộng hưởng từ các thành viên. Như vậy, sự tín nhiệm chính là: năng lực thực tế = kết quả lãnh đạo + sự chia sẻ.

Không có thành công thực tế thì sẽ chỉ là lời nói suông. Nhưng trong bản thân bất kỳ công việc nào thì thành công không thể do một người tự gây dựng, nó là công sức của mọi thành viên. Nên trong thành công luôn cần sự chia sẻ, chia sẻ gánh nặng công việc, và chia sẻ thành quả. Sự chia sẻ còn là thái độ khiêm tốn lắng nghe nhân viên, tìm hiểu xem họ cần gì và không hài lòng ở điều gì. Tiếp đó quan sát, nắm thông tin về việc nhân viên của mình đang làm gì, có gặp khó khăn gì không.

Sử dụng thái độ giúp đỡ, hướng dẫn, sẵn sàng "phục vụ" thay vì thái độ ra lệnh. Chính mối quan hệ được phát triển và chia sẻ này biến đổi việc "nhân viên phải nghe" thành "nhân viên muốn nghe".

Sự tín nhiệm đôi khi không liên quan gì đến vị trí của người đó, trong một lớp học, luôn có những học sinh được bạn bè tín-nhiệm hơn bạn khác, trong một nhóm nhân viên, luôn có những cá nhân được nhân viên khác tìm tới tham khảo ý kiến khi gặp vấn đề khó khăn. Vô hình trung, những người đó trở thành thủ lĩnh mà không cần danh xưng cụ thể. Một thứ "quyền-lực" mạnh mẽ hơn rất nhiều "chiếc ghế" ở bậc 1 kia đúng ko?

Và chỉ khi có sự tín nhiệm, người lãnh đạo mới có thể nâng tầm khả năng của mình để tạo nên công-cụ-chính-sách, một cấp bậc cao hơn của sắp xếp, phân bổ công việc. Chính sách không phải thứ để một người làm, càng không thể hiệu quả khi leader không hiểu khó khăn, bản chất và thứ nhân viên đang làm thông qua chia sẻ.

Thể hiện rõ nhất ở leader-chiếc-ghế là cố gắng thâu tóm quyền lực để chứng tỏ tầm quan trọng của bản thân qua những chính sách dạng Xin-Cho (em hỏi thì chị mới cho, em phải khoe thì anh mới thừa nhận) và luôn muốn mọi thứ phải thông qua mình; thì leader cấp 2 là người tạo nên sự khoẻ mạnh trong hệ thống, giải phóng tình trạng thắt cổ chai ở một người, làm những chính sách mục tiêu trước tiên vì lợi ích và giải phóng động lực làm việc cho nhân viên, giảm thiểu các 'workload' không cần thiết, chứ không phải để chứng minh mình quan trọng.


 

Vậy điều gì cản trở một leader từ cấp 1 bước chân lên cấp 2 này?

Luôn là thái độ. Tôi từng thấy những leader-chiếc-ghế tiết kiệm cả lời khen với nhân viên của mình và luôn chen ngang họng nhân viên để nói 3 câu:

- Chị biết rồi!

- Đương nhiên anh biết chứ!

- Em không hiểu vấn đề à?

Sự khiêm tốn và thay đổi tư duy "ra lệnh" thành "hỗ trợ" là hai rào cản lớn nhất khiến mãi mãi nhiều người là chiếc ghế nặng nề của công ty. Nhiều leader lại luôn tâm niệm mình phải chứng tỏ năng lực và lấy lòng "cấp trên", chứ quên mất rằng, việc chứng tỏ năng lực "các em có thể tin anh/chị" và lấy lòng "cấp dưới" (theo cách hiểu của họ) cũng quan trọng không kém.

3. PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI

Trong mong muốn phát triển và bền vững, cấp độ 3 chính là cấp độ người leader phải đạt tới. Phát triển con người không chỉ là những hướng dẫn, hỗ trợ trong cấp độ 2 mà từ đó từng nhân viên trở nên cứng cáp, tự chủ hơn, mà còn nằm ở việc tạo ra được những thế hệ lãnh đạo kế tiếp. Một chiếc ghế bảo thủ có xu hướng ôm trọn và không từ bỏ quyền lực nhưng một nhà lãnh đạo có tư duy biết rằng sự thịnh vượng không thể lâu dài nếu không có một-tập-thể lãnh đạo giỏi.

Và sự tín nhiệm, tin tưởng lẫn nhau dựa trên mối quan hệ từng cá nhân cùng phát triển luôn là mối quan hệ đồng nghiệp bền vững nhất.

5 levels lãnh đạo của Maxwell

Vậy nhìn đâu để đánh giá một người sếp tốt?

Trong quá trình 'setup' bộ máy 2 công ty trước đây, tôi từng tham gia tuyển dụng một số vị trí cao cấp trong đó có CMO và Branch manager. Ngoài 'profile' cá nhân, có 2 điểm quan trọng tôi luôn nhìn vào để đánh giá ứng viên có khả năng tồn tại, triển khai và phát triển được doanh nghiệp hay không, hay sẽ có xu hướng lạm-dụng-quyền-lực tiêu biểu của kiểu lãnh đạo chiếc ghế.

Đó là:

- Nhân viên sau khi nghỉ việc nghĩ như thế nào về họ?

- Họ có tâm-phúc không?

Tâm phúc ở đây hiểu là những người cố vấn chuyên môn giỏi ở đa dạng các lĩnh vực mà nhà quản trị không giỏi hoặc không có chuyên môn. Những người giỏi này phải vừa là bạn, vừa sát cánh với người lãnh đạo như anh em cùng chiến tuyến. Tốt nhất sẽ luôn là các leader cấp dưới.

Một công ty không bao giờ do 1 người vận hành, nên nếu CEO không có đủ các tâm phúc hoặc bộ máy hỗ trợ giỏi, giống như người cụt tay, vô dụng không thể làm gì. Một CEO có thể không được lòng tất cả nhân viên, nhưng phải được lòng những cộng sự gần mình nhất.

Và cuối cùng, tôi thấy không có gì đáng thương bằng những người lãnh đạo ngoài "quyền lực chiếc ghế" ra thì chẳng có gì, không tín nhiệm, không tâm-phúc, luôn phải gồng cứng người để chứng tỏ thứ công cụ mình có và mong đợi sự thừa nhận từ người khác.

Hà Trung Hiếu

*Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả.

Bạn muốn đọc sách và học cách làm lãnh đạo, nhưng bạn có biết lãnh đạo họ đọc những cuốn sách gì không?

Bồi dưỡng tố chất lãnh đạo không phải là việc có thể làm trong một sớm một chiều, mà cần phải tích lũy qua thời gian. Trau dồi kỹ năng một cách đúng đắn là chúng ta đã thành công được một nửa. Một nửa còn lại chính là việc chúng ta áp dụng được vào thực tiễn những gì mình đã học.

Hiện tại, trên thế giới có hàng triệu quyển sách về quản lý và lãnh đạo đã được xuất bản, và hàng ngàn quyển được công bố thêm mỗi năm. Nhưng nếu vì một lý do nào đó, bạn chỉ được phép đọc 7 cuốn sách về thuật lãnh đạo – quản trị và dùng người thì sao? 

Và đây là Bộ sách Hiếm về Thuật Lãnh Đạo – Quản Trị - Dùng Người mà Rodbooks muốn giới thiệu đến bạn: 

1./ Thuật Lãnh Đạo Khởi Nghiệp

2./ Tôi Biết Ơn – Tôi Giàu Có

3./ Tài Lãnh Đạo 3K – Khát Khao Khiêm Nhường Không Quản Ngại

4./ 10 Nguyên Tắc Vàng Của Nhà Lãnh Đạo

5./ Lãnh Đạo Bằng Câu Hỏi

6./ 7 Câu Hỏi “Thần Kỳ” Của Mọi Sếp Giỏi

7./ 13 Điều Người Có Tinh Thần Thép Không Làm



Bộ sách về thuật lãnh đạo - quản trị - dùng người mà mọi sếp giỏi nên đọc!

bo-sach-hiem-ve-thuat-lanh-dao-quan-tri-va-dung-nguoi


XEM CHI TIẾT VỀ BỘ SÁCH TẠI ĐÂY!....

CÁC BÀI REVIEW SÁCH KHÁC

top-10-quyen-sach-hay-ve-tay-tang-linh-thieng-va-huyen-bi

TOP 10 quyển sách hay về Tây Tạng linh thiêng và huyền bí

Tây Tạng được coi là một trong những vùng đất linh thiêng và huyền bí nhất của thế giới, là thánh địa kiên cố cuối cùng của Phật giáo. 10 quyển sách hay về Tây Tạng giúp chúng ta có thể mường tượng ra một bức tranh rõ nét hơn về một vùng đất có thể nói là huyền bí nhất trên Trái đất. Chúng ta cũng sẽ hiểu hơn về bản chất vô thường của cuộc sống, về mỗi giây phút chúng ta hít thở và được chiêm ngưỡng ánh Mặt trời, về ý nghĩa của sự sống và cái chết. Trong cách nhìn thoáng đãng và dung dị của người Tây Tạng, cái chết không chấm dứt gì cả: nó mở ra cho chúng ta những cuộc phiêu lưu bất tận…

ban-linh-toi-dau-hanh-phuc-toi-do-muon-thanh-cong-hay-nho-khi-co-hoi-go-cua-dung-chi-phan-nan-ve-tieng-on

Bản lĩnh tới đâu, hạnh phúc tới đó: Muốn thành công, hãy nhớ "khi cơ hội gõ cửa đừng chỉ phàn nàn về tiếng ồn"

Trong cuốn sách Trí tuệ Do Thái của tác giả Eran Katz có nhắc đến trí thông minh của người sống sót – nguyên tắc của chú chuột lang thang: Không bao giờ được cảm thấy thoải mái. Bạn có biết hay không?

ky-nang-tu-duy-quan-trong-nhat-ma-khong-truong-lop-nao-day-ban-tin-vui-la-ban-co-the-tu-hoc-duoc

Kỹ năng tư duy quan trọng nhất mà không trường lớp nào dạy bạn, tin vui là bạn có thể tự học được

Những người có tư duy mềm dẻo là những người biết mô phỏng các hướng giải quyết khác nhau của một vấn đề đang mắc phải và tạo ra những công cụ làm mọi thứ tốt hơn, dễ dàng hơn, nhanh hơn, và thông minh hơn.

tre-lon-len-thanh-tai-nho-cha-me-trao-8-mon-qua-vo-gia-nay-de-du-tu-tin-chu-dong-vuon-toi-dinh-cao-cua-chinh-minh

Trẻ lớn lên thành tài nhờ cha mẹ trao 8 "món quà vô giá" này để đủ tự tin, chủ động vươn tới đỉnh cao của chính mình

Cha mẹ nào cũng muốn con mình thành công, nhưng con đường dẫn đến cái đích viên mãn thì quả thật rất khó tìm. Warren Buffett nói rằng bạn sẽ thành công nếu những người bạn hy vọng nhận được sự tin yêu sẽ tin yêu bạn thật lòng.

9-bai-hoc-vo-gia-ve-cuoc-song-duoc-duc-ket-tu-kinh-nghiem-cua-cac-lao-nhan-100-tuoi-nguoi-cang-tung-trai-cang-khon-ngoan

9 bài học vô giá về cuộc sống được đúc kết từ kinh nghiệm của các lão nhân 100 tuổi - Người càng từng trải càng khôn ngoan.

Nếu quan sát các cụ già hơn trăm tuổi, bạn sẽ thấy điểm chung: họ đều rất hài lòng với cuộc sống của mình. Điều này khiến nhiều người trẻ ngạc nhiên, đặc biệt là những người sợ tuổi già. Họ sợ mình sẽ bỏ lỡ các cơ hội trong đời, hay quá già để tận hưởng cuộc sống.

chi-trong-cay-vao-tien-luong-di-lam-thi-kho-ma-giau-duoc

Chỉ trông cậy vào tiền lương đi làm thì khó mà giàu được

Lương chỉ là nền tảng để tích lũy, vốn này phải được đem đi đầu tư sinh lợi.

tat-ca-chi-la-thu-thach-10-dieu-ban-can-nho-de-vuot-qua-moi-nghich-canh-cuoc-song

Tất Cả Chỉ Là Thử Thách: 10 điều bạn cần NHỚ để vượt qua mọi nghịch cảnh cuộc sống

Tất cả chúng ta ai cũng đều sẽ đối mặt với nghịch cảnh ít nhất là vài lần trong đời. Nhưng trong khi một số người có thể phát triển khi mọi thứ trở nên khó khăn, thì số khác lại xem mọi thứ trên đời đều là nghịch cảnh, thậm chí ngay cả việc bước ra khỏi giường mỗi buổi sáng cũng là một thử thách khó khăn.

chon-ban-ma-choi-cach-de-nhan-dien-tinh-ban-doc-hai

Chọn bạn mà chơi - Cách để nhận diện "Tình bạn độc hại"

Một tình bạn đích thực có sự cân bằng trong việc trao đi và nhận lại. Nó không cần quá rạch ròi 50-50 nhưng theo thời gian, sự cân bằng cần đạt đến mức tương đối. Nếu người bạn này quá yêu bản thân, đòi hỏi thời gian, sự quan tâm và ủng hộ từ bạn nhưng không muốn đáp lại những điều tương tự, đó có thể là dấu hiệu của "tình bạn độc hại"

vi-sao-ngay-cang-nhieu-ty-phu-khong-de-lai-cua-cai-cho-con-cai

Vì sao ngày càng nhiều tỷ phú không để lại của cải cho con cái?

Nhiều tỷ phú lên kế hoạch làm từ thiện thay vì để lại cho con vì họ nhận ra của cải được thừa kế khiến người ta không còn động lực.

day-chinh-la-cach-day-con-truong-thanh-cua-ong-trum-song-bac-ma-cao

Đây chính là cách dạy con trường thành của ông trùm sòng bạc Ma Cao

Ít ai có thể ngờ, những cụm từ dùng để miêu tả chân dung thiếu gia nhà ông trùm sòng bạc lại là thiên tài toán học, thạc sĩ tài chính trẻ nhất lịch sử MIT.

tai-sao-nen-chuan-bi-di-ngu-tu-luc-9-gio-toi

Tại sao nên chuẩn bị đi ngủ từ lúc 9 giờ tối?

Từ 21 giờ đêm, các hệ miễn dịch và các cơ quan đào thải chất độc bắt đầu hoạt động. Các cơ quan này sẽ hoạt động có hiệu quả nhất khi chúng ta đi ngủ sớm và có giấc ngủ say.

suy-nghi-tieu-cuc-se-an-mon-cam-hung-cua-ban-tung-ngay-chang-con-nhieu-thoi-gian-song-dau-dung-lang-phi-vo-ich

Suy nghĩ tiêu cực sẽ "ăn mòn" cảm hứng của bạn từng ngày: Chẳng còn nhiều thời gian sống đâu, đừng lãng phí vô ích!

Những niềm tin tiêu cực thật sự có tác động xấu đến tinh thần vì chúng làm chúng ta tự hạ thấp lòng tự trọng và làm giảm nhận thức về giá trị bản thân. Lâu dần, những tác động này có thể dẫn đến việc suy giảm động lực làm việc, sợ thất bại hay không dám hành động khi thời cơ đến.

tai-sao-nen-dung-ngheo-de-nuoi-con-trai-dung-giau-de-nuoi-con-gai

Vì sao nên "Dùng nghèo để nuôi con trai, dùng giàu để nuôi con gái"?

Cái khó chính là để con gái bạn được lớn lên như một cái cây mọc ở vùng đất phù sa ven sông màu mỡ còn con trai bạn lại như một cây cổ thụ bén rễ đâm sâu vào sỏi đá vươn cành trên núi cao.

ly-do-mua-nha-la-khoan-dau-tu-toi-te

Lý do mua nhà là khoản đầu tư tồi tệ

Nếu đem tiền mua nhà đi đầu tư vào thứ khác, như cổ phiếu hay trái phiếu, khả năng bạn kiếm được nhiều tiền trong dài hạn sẽ cao hơn.

ly-do-nguoi-anh-tro-thanh-trieu-phu-con-nguoi-em-trai-tro-nen-vo-gia-cu-du-cung-xuat-phat-diem

Lý do người anh trở thành triệu phú còn người em trai trở nên vô gia cư dù cùng xuất phát điểm

Cùng một bệ xuất phát, nhưng Ivan (Anh) sớm trở nên thành công, trong khi em trai David ngày càng thảm hại vì luôn phán xét.

de-huong-ung-ngay-trai-dat-tot-hon-het-ban-hay-ngoi-yen-mot-cho-va-doc-sach

Để hưởng ứng Ngày Trái đất, tốt hơn hết bạn hãy... ngồi yên một chỗ và đọc sách

Trong khi nhiều người trong số chúng ta có thiên hướng hành động và muốn tham gia giải quyết các vấn đề trên thế giới, một số nhà triết học đã lập luận rằng việc không hành động có chủ ý sẽ mang lại sự cân bằng cần thiết. Hành động và tham vọng là rất tốt, nhưng động tay động chân không phải là cách duy nhất để tạo ra sự khác biệt khi muốn chung tay bảo vệ Trái đất.

Giỏ Hàng
HỖ TRỢ 24/7
Hotline: 0911 402 114
14.058324, 108.277199